Mens en natuur

• Uiteenzetting prof. Tim Jackson: 'Welvaart zonder groei'

  Professor Tim Jackson pleit voor een overgang naar en ander economisch model. Hij gaf daarover een uiteenzetting die u hieronder kunt bekijken. 
  (Of hier kunt u de video met ondertitels in het Nederlands bekijken)
  
  
  

  • 'We zitten dus vast in een soort val. Het is een dilemma, een dilemma van groei. We kunnen er niet mee leven maar ook niet er zonder. Dump het systeem of verniel de planeet.'

  Volgens de professor moet er iets veranderen aan ons economisch systeem. We zitten vast in de groei, maar toch hebben we die groei nodig. Dat is waar want, door de groei van allerlei systemen en technologieën doen we de economie achteruit gaan, en daar moeten we dan weer oplossingen voor vinden. Mensen gaan de producten die de economie geproduceerd heeft kopen. Daardoor is er weer meer geld voor de economie zodat deze vooruit kan gaan en nieuwe producten ontwikkelen.
  

  • 'Wat willen mensen tijdens een crisis, tijdens een recessie? Ze willen zich veilig stellen. Ze willen naar de toekomst kijken. Ze willen minder uitgeven en meer sparen. Maar sparen is dan net verkeerd vanuit het gezichtspunt van het systeem. Keynes noemde dat de "paradox van de soberheid." - sparen vertraagt het herstel. En politici manen ons voortdurend aan om meer krediet op te nemen en minder te sparen, zodat we het spel weer op de rails kunnen krijgen, zodat we de op groei gebaseerde economie aan de gang kunnen houden. Dat is een tegenstrijdigheid, hier komt het systeem niet overeen met wat we zijn als mens.'

  Tijdens een crisis is het dus niet goed voor de economie om te gaan besparen, want dat vertraagt het herstel.
  Het is eigenlijk een vicieuze cirkel:
  Crisis -> mensen gaan besparen -> bedrijven hebben geen winsten meer omdat mensen veel minder uitgeven -> minder produceren -> minder werkvolk nodig -> mensen worden ontslagen -> mensen gaan minder uitgeven omdat ze minder geld nodig hebben -> ...
  

  • 'Adam Smith sprak, 200 jaar geleden, over ons verlangen naar een leven zonder schaamte. Een leven zonder schaamte betekende in zijn tijd een linnen hemd en vandaag, al heb je dat hemd nog altijd nodig, heb je ook nog een hybride wagen nodig, een HDTV, twee vakanties per jaar in de zon, een netbook of iPad, het lijstje gaat maar door - een bijna onuitputtelijk aanbod van goederen, aangedreven door deze angst. Zelfs als we ze niet willen hebben moeten we ze kopen omdat, als we ze niet kopen, het systeem vastloopt. En om dat te vermijden hebben we tijdens de laatste 20, 30 jaar, de geldvoorraad uitgebreid, credit en debet verhoogd, zodat de mensen dingen konden blijven kopen. En natuurlijk was die uitbreiding diep vervlochten met de crisis.'

  Deze uitspraak klopt volgens mij wel. Er is een heel groot aanbod van goederen op de markt, en als we deze goederen niet kopen zal het systeem vastlopen. Er komen smartphones op de markt en plots wil iedereen een smartphone. De winkels spelen daarop in en maken nog eens extra reclame en daardoor worden mensen aangezet om een smartphone te kopen, want je kan er 'zoveel meer' mee doen. Men gaat app's en programma's ontwikkelen voor smartphones waardoor de mensen die nog geen hebben ook een willen. Winkele creeeren speciale acties en promoties voor mensen met een smartphone, omdat je dan een QR-code kan lezen (zo'n streepjescode maar dan in een vierkantje). En ga zo maar door...

  
  

  • 'Maar in feite bleef die kinderlijke foute voorstelling bij me hangen, omdat het me plots duidelijk werd waarom we voor de hand liggende zaken toch niet doen. We zij zo bezig met het buiten houden van de giraffen - de kinderen 's morgens naar school brengen, zelf op tijd naar het werk gaan, met het overleven van hopen e-mail, alledaagse politiek, winkelen, eten maken, elke avond een paar kostbare uren weg te vluchten naar prime-time TV of TED online, de hele dag bezig met het buiten houden van de giraffen.'

  Volgend de professor doen wij als gewone werkmensen niets aan de natuur omdat we het de druk hebben in ons gewone leven. We hebben geen tijd meer over om nog op te komen voor de natuur.
  Dat vind ik eigenlijk wel waar, en daarom vind ik het erg dat mensen geen tijd vrijmaken om eens hun huis te laten controleren waar ze nog meer kunnen besparen of waar ze nog ecologischer kunnen omspringen. Het kost allemaal wel geld, maar uiteindelijk zal je dat geld terugverdienen omdat je bespaart en je zal er de natuur ook mee helpen omdat je ze minder kapot helpt. Eén ding is zeker, er moet iets veranderen.